Kıdem Tazminatı Nedir?
İşverenin çalışanlarına belirli koşulları yerine getirmesi ve bir yıllık çalışma kıdemini doldurduğu takdirde verdiği ödeme türüdür. İşçinin, çalıştığı gün sayısı göz önünde bulundurularak hesaplama yapılmaktadır. Kurumsal firmalar içerisinde yıllarca çalışan ve firmaya emek veren kişiler için ödenen tazminat çeşitlerinden biridir. Ticari işlerde ve şirketin belirli işleri yürütmesine yardımcı olmakla mükellef olan kişiler çalışma hayatlarının sona ermesi ile birlikte bu tazminatını hak etmektedir.
İşçinin Tazminatı Almasının Şartları Nelerdir?
İşçinin bir işverene bağlı olarak çalıştığı iş yerinde iş kanununda belirlenen şartları sağlaması halinde bu tazminat türünden faydalanmaktadır. Kıdem tazminatı öncelikleri arasında 4857 sayılı iş Kanunu’nun aradığı anlamda işçi olmak, işçinin çalıştığı iş yerinde bir yıllık çalışma kıdemini doldurmak ve iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi veya işveren tarafından haksız nedenlerle feshedilmesi yer almaktadır. Belirli çalışma gününü dolduran kişiler bu tazminatı hak etmektedir. Tazminat hesaplanmasında işçinin son aldığı yol ve yemek ücreti üzerinden brüt hesap yapılarak tutar belirlenmektedir. Bununla birlikte yapılacak tazminat hesaplamasında işçinin aldığı sosyal yardım ve konut masrafları da göz önünde bulundurularak tazminat verilmektedir.
Hangi Hallerde Tazminat Almaya Hak Kazanılır?
Kıdem tazminatı almaya hak kazanan işçiler arasında bir işverene bağlı olarak çalışan ve gün sayısını doldurmuş olan kişiler gelmektedir. Ancak, işçinin tazminat almasında en önemli kıstas iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshetmiş veya işveren tarafından haksız nedenlere dayanılarak iş sözleşmesinin feshedilmiş olması gerekmektedir. İşçinin ücretinin ödenmemesi, eksik ödenmesi veya düzensiz ödenmesi, işverenin işçiye karşı suç işlemesi, işçinin çalıştığı iş yeri koşullarında esaslı değişikliğe gidilmesi, işçinin emeklilik zamanın gelmesi gibi nedenler haklı sebeple fesih hakkı doğuran nedenlere örnek gösterilebilir. Bununla birlikte işçinin çalıştığı işyeri içerisinde herhangi bir adli olaya karışmamış olmaması gerekmektedir. Çeşitli sağlık durumları nedeni ile işi bırakmak zorunda olan işçiler de bu tazminattan yararlanmaya hak kazanmaktadır. Haksız nedenlere dayanarak iş sözleşmesini fesheden işveren işçilerine kanunen tazminat ödemek zorundadır.
İşçi Hangi Hallerde Tazminat Alamaz?
İşçinin kıdem tazminatı alamadığı durumlar arasında işçinin iş sözleşmesini haksız nedene dayanarak sonlandırması yer almaktadır. Buna ilave olarak işçinin işyerinde suç işlemesi, işverenden izin almadan veya haklı bir gerekçe göstermeden devamsızlık yapması, işçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi, sadakat yükümlülüğü ve rekabet yasağına aykırı davranması gibi hallerde işçi tazminat alamaz.